دریای خزر؛ پهنهای استراتژیک میان آسیا و اروپا
در روزهای ۲۷ و ۲۸ آبانماه، شهر رشت میزبان نخستین اجلاس استانداران استانهای ساحلی کشورهای حاشیه دریای خزر خواهد بود؛ نشستی که هدف آن تقویت همکاریهای منطقهای، افزایش تعاملات اقتصادی و هماهنگی در زمینه توسعه پایدار و حفاظت محیطزیست در بزرگترین پهنه آبی بسته جهان است.
دریای خزر با وسعتی بیش از ۳۷۰ هزار کیلومتر مربع و طول خط ساحلی حدود ۷ هزار کیلومتر، میان پنج کشور ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان واقع شده است. این پهنه نهتنها از منظر منابع عظیم نفت و گاز، بلکه بهعنوان مسیر ترانزیتی مهم میان آسیای مرکزی، قفقاز و خاورمیانه اهمیت ویژهای دارد.
ایران؛ تنوع اقلیمی، کشاورزی و بنادر استراتژیک
ایران با سه استان گیلان، مازندران و گلستان، حدود ۹۰۰ کیلومتر خط ساحلی در جنوب خزر دارد.
گیلان با مرکزیت رشت و بندر انزلی، قطب شیلات، گردشگری و تجارت دریایی ایران است. جنگلهای هیرکانی، صنایع غذایی و کشاورزی متنوع، این استان را به یکی از مهمترین مناطق شمالی کشور تبدیل کرده است.
مازندران با بنادر نوشهر و امیرآباد، بهعنوان دروازه شمالی کشور در حملونقل دریایی و صادرات کالا عمل میکند. تولید برنج، مرکبات و دامداری صنعتی از مزیتهای اصلی این استان است.
گلستان نیز با بندر ترکمن و دسترسی به مرز ترکمنستان، نقشی راهبردی در ترانزیت منطقهای و ارتباط با کشورهای آسیای میانه دارد.
به باور کارشناسان، ایران با در اختیار داشتن ترکیبی از بنادر تجاری، زمینهای حاصلخیز و تنوع زیستی، میتواند محور توسعه متوازن جنوبی دریای خزر باشد.
روسیه؛ قدرت شمالی خزر با ظرفیت انرژی و ترانزیت
در شمال دریای خزر، جمهوری داغستان و استان آستراخان از مناطق کلیدی روسیه بهشمار میروند.
داغستان با بندر ماخاچکالا، یکی از مسیرهای اصلی صادرات انرژی روسیه و نقطه اتصال به بازارهای قفقاز است.
آستراخان، در دهانه رود ولگا، علاوه بر ذخایر ماهی و صنایع شیلات، جایگاه مهمی در ترانزیت کالا از اروپا به آسیای مرکزی دارد.
روسیه با توسعه بنادر و مسیرهای ریلی شمال–جنوب، بهویژه از آستراخان به بندرعباس، درصدد تقویت نقش راهبردی خود در حملونقل دریای خزر است.
جمهوری آذربایجان؛ انرژی، فناوری و گردشگری ساحلی
گیلان کلیک وبگاه خبری علمی